Vestlandspakkene. Slik kan vi få ein større del av samferdselskaka
Feb 9, 2026
Rapporten Vestlandspakkene, nyleg lagt fram av Initiativ Vest, set ord på ei utfordring som har prega Vestlandet over lang tid. Manglande samferdsleutvikling i møte med store krav til omstilling, verdiskaping og regional utvikling. For kommunar som Fjaler handlar dette om grunnleggjande rammevilkår for livskraftige lokalsamfunn.
Rapporten dokumenterer eit tydeleg gap mellom Austlandet og Vestlandet i nasjonale investeringar. Medan det er brukt over 100 milliardar kroner på Intercity-satsinga rundt Oslofjorden, har Vestlandet fått ein langt mindre del av samferdslemidlane. Samstundes er det nettopp Vestlandet som står midt i ei omfattande omstilling, der eksportretta næringar, industri, energi og sjømat skal ta over for fallande aktivitet innan olje og gass.
E39 blir i rapporten løfta fram som ein heilt sentral struktur for denne omstillinga. Vegen bind saman bu- og arbeidsmarknader, knyter næringsliv til hamner og eksportpunkt, og avgjer i praksis kor attraktivt det er å etablere og drive verksemd i distrikta. Når framdrifta er låg og utbygginga skjer stykkevis og delt, svekkjer det både konkurransekrafta og utviklingspotensialet i regionar som Sunnfjord.
Eit hovudpoeng i Vestlandspakkene er behovet for eit nytt styringsgrep. I staden for at enkeltprosjekt skal konkurrere mot kvarandre i Nasjonal transportplan, foreslår rapporten to samla pakkar. Ein i nord og ein i sør, med langsiktig finansiering, porteføljestyring og felles prioriteringar. For Fjaler og området nord for Sognefjorden betyr dette ei langt sterkare kopling til ein større regional strategi, der også mindre kommunar er sikra ein plass i heilskapen.
Rapporten legg stor vekt på realisme og gjennomføringsevne. Ambisjonen er ikkje nødvendigvis høgast mogleg standard overalt, men å få mest mogleg effekt ut av dei midlane som faktisk er tilgjengelege. Nøkterne løysingar, gjenbruk av eksisterande veg og klare prioriteringar skal gi meir samanhengande infrastruktur over tid. Dette er særleg viktig for distrikta, der store og kostbare prestisjeprosjekt ofte har ført til utsetjingar snarare enn framdrift.
For Fjaler handlar dette i stor grad om buattraktivitet og arbeidsmarknaden. Skal kommunen vere attraktiv, må det vere realistisk å pendle, samarbeide regionalt og delta i større fag- og næringsmiljø. Infrastruktur som bind regionen tettare saman, er ein føresetnad for dette. Ikkje som mål i seg sjølv, men som ein del av eit større utviklingsbilete.
Nytta AS ser at "Vestlandspakkene" er eit viktig bidrag til å flytte samferdsledebatten frå intern konkurranse til felles retning. Skal Vestlandet lukkast i omstillinga som ligg framfor oss, treng vi betre strukturar for samarbeid, meir føreseielege rammer og ei tydelegare stemme inn mot nasjonale styresmakter. Vestlandspakkene peikar på ein konstruktiv, og mogleg veg vidare.
